The Legal Duty to Safeguard Vehicle Keys Under Cypriot Law to avoid Criminal Liability – Η Νομική Υποχρέωση Φύλαξης Κλειδιών Οχήματος κατά το Κυπριακό Δίκαιο

The Legal Duty to Safeguard Vehicle Keys Under Cypriot Law to avoid Criminal Liability – Η Νομική Υποχρέωση Φύλαξης Κλειδιών Οχήματος κατά το Κυπριακό Δίκαιο

The Legal Duty to Safeguard Vehicle Keys Under Cypriot Law Article 14A of the Motor Vehicles and Road Traffic Law (Cap. 86/1972)(hereinafter referred to as the “Law”, read in conjunction

  • Lawyer : Georgios Mouzouris

The Legal Duty to Safeguard Vehicle Keys Under Cypriot Law

Article 14A of the Motor Vehicles and Road Traffic Law (Cap. 86/1972)(hereinafter referred to as the “Law”, read in conjunction with the Driving Licence Law 94(I)/2001.

Introduction

Cypriot road traffic legislation imposes a positive and proactive legal duty on vehicle owners and on persons who have possession or control of a motor vehicle to prevent its use by unauthorized persons. This duty is expressly codified in Article 14A of the Motor Vehicles and Road Traffic Law of 1972, as amended.

The obligation is not abstract. It specifically requires the exercise of all necessary reasonable measures, often interpreted in practice as the use of one’s best endeavors, to safeguard the vehicle and, critically, its keys, so as to prevent access by persons who are not legally entitled to drive or insured to do so.

Persons Subject to the Duty

Article 14A of the aforementioned Law adopts an extended and functional definition of “owner”. For the purposes of the provision, the term includes:

the registered legal owner of the motor vehicle; and

any person who has possession and control of the motor vehicle at the relevant time.

Accordingly, criminal liability is not confined to registered ownership. Any person exercising de facto control over a vehicle, whether temporarily or permanently, may bear responsibility under the law.

Nature and Standard of the Legal Obligation

Pursuant to Article 14A(1) of the aforementioned Law, the owner or person in possession of a motor vehicle must take all necessary reasonable measures to prevent its use by an unauthorized person.

This duty includes, indicatively but not exhaustively:

securing vehicle keys at all times;

preventing access to keys by persons lacking legal authorization;

avoiding negligent handling of keys in circumstances where unauthorized use is reasonably foreseeable.

The standard imposed is one of objective reasonableness, assessed in light of the surrounding facts and the foreseeability of misuse.

Meaning of “Unauthorized Person”

Article 14A of the aforementioned Law provides a precise statutory definition. An “unauthorized person” is any individual who:

does not hold, or is not legally entitled to hold, a valid driving licence for the category of vehicle concerned; or

is not covered by the legally required insurance in respect of third-party risks.

Both conditions must be satisfied cumulatively. The absence of either a valid driving licence or valid insurance suffices to render a person “unauthorized” for the purposes of the offence.

Interpretation of “Driving License”

The Driving Licence Law 94(I)/2001

The concept of a “driving licence” in Article 14A of the aforementioned Law must be read in accordance with The Driving Licence Law (Law 94(I)/2001).

Under that aforementioned Law, a driving licence means an official licence issued by the competent authority of  Cyprus, authorising its holder to drive a specific category or categories of motor vehicles, subject to:

compliance with statutory age requirements,

medical fitness,

validity period, and

any restrictions or conditions endorsed on the licence.

Accordingly, possession of a licence that:

has expired,

does not cover the relevant vehicle category, or

is suspended or revoked,

does not satisfy the legal requirement and renders the person an unauthorized user for the purposes of Article 14A of the aforementioned Law.

Meaning of “Vehicle”

For completion purposes, in accordance with Article 2 of the aforementioned Law, the term “vehicle” is to be interpreted in accordance with the Type Approval of Vehicles Law of 2005 (Law 61(I)/2005). Within this statutory framework, a “vehicle” includes an agricultural or forestry tractor, an individual vehicle, non-road mobile machinery, a moped, a motorcycle, a vehicle of category M, N, or O, a special purpose vehicle, a trailer, a quadricycle, a tricycle, and a wheeled vehicle combination, expressly excluding vehicles which move on rails.

In accordance to the Driving Licence Law of 2001 (Law 94(I)/2001), the term “motor vehicle” means a mechanically propelled vehicle which is ordinarily used for the carriage on roads of persons or goods, or for the towing, on roads, of vehicles used for the carriage of persons or goods. It is expressly provided that the term includes electrically powered buses (trolleybuses), namely vehicles which are connected to an electric power supply line and do not operate on rails. It is further expressly provided that the term does not include agricultural or forestry tractors.

Additionally, the Law 94(I)/2001, categorises vehicles into specific licence classes (e.g. private motor cars, motorcycles, goods vehicles, buses). Authorization to drive is therefore vehicle-specific, and access to keys must be limited accordingly.

Criminal Liability and Evidentiary Presumption

A breach of the duty imposed by Article 14A(1) of the aforementioned Law, constitutes a criminal offence, punishable by:

imprisonment of up to two years, or

a monetary fine up to two thousand Cypriot pounds, or

both penalties cumulatively.

Article 14A(3) of the aforementioned Law, establishes a prima facie presumption of guilt. Proof by the prosecution that the vehicle was used by an unauthorized person is sufficient to ground liability, unless the owner or person in control proves that all necessary reasonable measures were taken to prevent such use.

This reversal of the evidentiary burden underscores the importance of demonstrable diligence in safeguarding vehicle keys.

Practical and Compliance Implications

In practice, the combined effect of Article 14A of the aforementioned Law and Law 94(I)/2001 requires vehicle owners and custodians to:

verify that any person with access to vehicle keys holds a valid and appropriate driving licence;

ensure that such person is covered by valid third-party insurance;

implement preventive measures proportionate to the risk of unauthorized use, using their best endeavours.

Negligence in safeguarding keys may give rise to criminal liability even where the owner did not consent to the actual driving of the vehicle.

Police Director of Larnaca v. Antonis Pelekanos (Criminal Case No. 12971/10, 23 March 2011)

In this case, the accused was charged under Article 14A of the aforementioned Law after his vehicle was driven by his son, who was neither licensed nor insured, while the vehicle was under the accused’s custody and control. The prosecution successfully proved both statutory elements of the offence: that the accused had possession and control of the vehicle and that it was used by an unauthorised person as defined by law. The burden therefore shifted to the accused to demonstrate that he had taken all necessary reasonable measures to prevent such use. The court found that the accused failed to discharge this burden, concluding that the measures taken were insufficient in the circumstances. Accordingly, the prosecution proved its case beyond reasonable doubt and the accused was found guilty.

Conclusion

Article 14A of the aforementioned Law, read together with the Driving Licence Law of 2001(Law 94(I)/2001), establishes a clear statutory duty of care concerning the safeguarding of motor vehicles and their keys. Legal ownership or possession carries with it an obligation to prevent access by persons who are not duly licensed and insured.

The legislative framework reflects a policy choice prioritising road safety and insurance compliance, imposing a high standard of vigilance on vehicle owners and custodians.

Disclaimer 
This article is provided solely for general informational purposes and does not constitute legal advice, a legal opinion, or a comprehensive analysis of the law. It is based on the statutory framework of Article 14A of the Motor Vehicles and Road Traffic Law (Cap. 86/1972), read in conjunction with the Driving Licence Law 94(I)/2001, as well as selected judicial authorities, as interpreted at the time of writing. The application of the law depends on the specific facts and circumstances of each case, including (without limitation) the degree of possession or control over the vehicle, the manner in which vehicle keys were safeguarded, the foreseeability of unauthorised use, the licensing and insurance status of the driver, and the available evidentiary material. Different factual matrices may lead to different legal outcomes. Nothing herein should be relied upon as a substitute for obtaining tailored legal advice. Readers should not act or refrain from acting on the basis of this information without first contacting us for case-specific legal advice or representation.

Translation to Greek/Μετάφραση στην Ελληνική γλώσσα:

Η Νομική Υποχρέωση Φύλαξης Κλειδιών Οχήματος κατά το Κυπριακό Δίκαιο

Άρθρο 14Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Οδικής Κυκλοφορίας Νόμου (Κεφ. 86/1972)
(εφεξής ο «Νόμος»), σε συνδυασμό με τον περί Αδειών Οδήγησης Νόμο 94(Ι)/2001

Εισαγωγή

Η κυπριακή νομοθεσία περί οδικής κυκλοφορίας επιβάλλει ρητά μια θετική και προληπτική νομική υποχρέωση στους ιδιοκτήτες οχημάτων, καθώς και σε πρόσωπα που έχουν την κατοχή ή τον έλεγχο μηχανοκίνητου οχήματος, να αποτρέπουν τη χρήση του από μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα. Η υποχρέωση αυτή τυποποιείται ρητώς στο Άρθρο 14Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Οδικής Κυκλοφορίας Νόμου του 1972, όπως αυτός έχει τροποποιηθεί.

Η εν λόγω υποχρέωση δεν είναι αφηρημένη ή θεωρητική. Απαιτεί τη λήψη όλων των αναγκαίων και εύλογων μέτρων — τα οποία στην πράξη ερμηνεύονται ως άσκηση της μέγιστης δυνατής επιμέλειας (best endeavours) — για τη φύλαξη του οχήματος και, ιδίως, των κλειδιών του, ώστε να αποτρέπεται η πρόσβαση από πρόσωπα που δεν δικαιούνται νομίμως να οδηγούν ή δεν είναι ασφαλισμένα.

Πρόσωπα που Υπάγονται στην Υποχρέωση

Το Άρθρο 14Α του Νόμου υιοθετεί έναν ευρύ και λειτουργικό ορισμό της έννοιας του «ιδιοκτήτη». Για τους σκοπούς της διάταξης, ως ιδιοκτήτης θεωρείται:

    • ο εγγεγραμμένος νόμιμος ιδιοκτήτης του μηχανοκίνητου οχήματος· και

    • κάθε πρόσωπο που έχει την κατοχή και τον έλεγχο του οχήματος κατά τον κρίσιμο χρόνο.

Κατά συνέπεια, η ποινική ευθύνη δεν περιορίζεται στον εγγεγραμμένο ιδιοκτήτη. Οποιοδήποτε πρόσωπο ασκεί de facto έλεγχο επί του οχήματος, είτε μόνιμα είτε προσωρινά, δύναται να υπέχει ευθύνη βάσει του Νόμου.

Φύση και Έκταση της Νομικής Υποχρέωσης

Σύμφωνα με το Άρθρο 14Α(1) του Νόμου, ο ιδιοκτήτης ή το πρόσωπο που έχει την κατοχή μηχανοκίνητου οχήματος οφείλει να λαμβάνει όλα τα αναγκαία και εύλογα μέτρα για να αποτρέψει τη χρήση του από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο.

Η υποχρέωση αυτή περιλαμβάνει, ενδεικτικά και όχι περιοριστικά:

    • τη διαρκή και ασφαλή φύλαξη των κλειδιών του οχήματος·

    • την αποτροπή πρόσβασης στα κλειδιά από πρόσωπα που στερούνται νόμιμης εξουσιοδότησης·

    • την αποφυγή αμελούς χειρισμού των κλειδιών σε περιστάσεις όπου η μη εξουσιοδοτημένη χρήση είναι ευλόγως προβλέψιμη.

Το κριτήριο που εφαρμόζεται είναι αυτό της αντικειμενικής ευλογίας, αξιολογούμενο με βάση τις περιστάσεις κάθε υπόθεσης και την προβλεψιμότητα της κατάχρησης.

Έννοια του «Μη Εξουσιοδοτημένου Προσώπου»

Το Άρθρο 14Α του Νόμου παρέχει σαφή νομοθετικό ορισμό. «Μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο» είναι κάθε άτομο το οποίο:

    • δεν κατέχει ή δεν δικαιούται νομίμως να κατέχει έγκυρη άδεια οδήγησης για την κατηγορία του συγκεκριμένου οχήματος· ή

    • δεν καλύπτεται από την απαιτούμενη εκ του νόμου ασφάλιση έναντι τρίτων.

Η έλλειψη οποιουδήποτε από τα πιο πάνω στοιχεία αρκεί για να χαρακτηριστεί το πρόσωπο ως μη εξουσιοδοτημένο για τους σκοπούς του αδικήματος.

Ερμηνεία της Έννοιας της «Άδειας Οδήγησης»

Ο περί Αδειών Οδήγησης Νόμος 94(Ι)/2001

Η έννοια της «άδειας οδήγησης» στο πλαίσιο του Άρθρου 14Α του Νόμου ερμηνεύεται σύμφωνα με τον περί Αδειών Οδήγησης Νόμο του 2001.

Κατά τον Νόμο αυτό, άδεια οδήγησης σημαίνει επίσημη άδεια που εκδίδεται από την αρμόδια αρχή της Κυπριακής Δημοκρατίας και η οποία επιτρέπει στον κάτοχό της να οδηγεί συγκεκριμένη κατηγορία ή κατηγορίες οχημάτων, υπό την προϋπόθεση συμμόρφωσης με:

    • τα προβλεπόμενα όρια ηλικίας,

    • την ιατρική καταλληλότητα,

    • τη διάρκεια ισχύος της άδειας, και

    • τυχόν περιορισμούς ή όρους που αναγράφονται σε αυτή.

Κατά συνέπεια, άδεια η οποία:

    • έχει λήξει,

    • δεν καλύπτει τη συγκεκριμένη κατηγορία οχήματος, ή

    • έχει ανασταλεί ή ανακληθεί,

δεν πληροί τις απαιτήσεις του Νόμου και καθιστά τον οδηγό μη εξουσιοδοτημένο για τους σκοπούς του Άρθρου 14Α.

Έννοια του «Οχήματος»

Για λόγους πληρότητας, σύμφωνα με το Άρθρο 2 του Νόμου, ο όρος «όχημα» ερμηνεύεται βάσει του περί Έγκρισης Τύπου Οχημάτων Νόμου του 2005 (61(Ι)/2005). Στο πλαίσιο αυτό, ως «όχημα» νοείται, μεταξύ άλλων, γεωργικός ή δασικός ελκυστήρας, μεμονωμένο όχημα, μηχάνημα εκτός οδικού δικτύου, μοτοποδήλατο, μοτοσικλέτα, όχημα κατηγορίας Μ, Ν ή Ο, όχημα ειδικού σκοπού, ρυμουλκούμενο, τετράκυκλο, τρίκυκλο ή συνδυασμός τροχοφόρων οχημάτων, εξαιρουμένων των οχημάτων που κινούνται επί σιδηροτροχιών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τον περί Αδειών Οδήγησης Νόμο του 2001, «μηχανοκίνητο όχημα» σημαίνει όχημα που κινείται με μηχανική ισχύ και χρησιμοποιείται συνήθως για τη μεταφορά προσώπων ή αγαθών επί οδών ή για τη ρυμούλκηση άλλων τέτοιων οχημάτων. Περιλαμβάνει ρητά τα ηλεκτροκίνητα λεωφορεία (trolleybuses), εξαιρουμένων των γεωργικών ή δασικών ελκυστήρων.

Η άδεια οδήγησης είναι κατηγορίας-ειδική, και συνεπώς η πρόσβαση στα κλειδιά οφείλει να περιορίζεται αναλόγως.

Ποινική Ευθύνη και Τεκμήριο Ενοχής

Η παράβαση της υποχρέωσης του Άρθρου 14Α(1) του Νόμου συνιστά ποινικό αδίκημα, τιμωρούμενο με:

    • φυλάκιση μέχρι δύο (2) έτη, ή

    • χρηματική ποινή μέχρι δύο χιλιάδες (2.000) λίρες Κύπρου, ή

    • και τις δύο ποινές σωρευτικά.

Το Άρθρο 14Α(3) καθιερώνει τεκμήριο εκ πρώτης όψεως ενοχής. Η απόδειξη από την κατηγορούσα αρχή ότι το όχημα χρησιμοποιήθηκε από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο αρκεί για τη στοιχειοθέτηση ευθύνης, εκτός εάν ο ιδιοκτήτης ή το πρόσωπο που είχε τον έλεγχο αποδείξει ότι έλαβε όλα τα αναγκαία και εύλογα μέτρα για την αποτροπή της χρήσης.

Η μετατόπιση αυτή του βάρους απόδειξης αναδεικνύει τη σημασία της έμπρακτης επιμέλειας στη φύλαξη των κλειδιών.

Πρακτικές και Συμμορφωτικές Επιπτώσεις

Στην πράξη, ο συνδυασμός του Άρθρου 14Α του Νόμου και του Νόμου 94(Ι)/2001 απαιτεί από ιδιοκτήτες και κατόχους οχημάτων να:

    • επαληθεύουν ότι κάθε πρόσωπο που έχει πρόσβαση στα κλειδιά κατέχει έγκυρη και κατάλληλη άδεια οδήγησης·

    • διασφαλίζουν ότι το πρόσωπο αυτό καλύπτεται από νόμιμη ασφάλιση έναντι τρίτων·

    • λαμβάνουν προληπτικά μέτρα ανάλογα με τον κίνδυνο μη εξουσιοδοτημένης χρήσης, ασκώντας τη μέγιστη δυνατή επιμέλεια.

Αμέλεια στη φύλαξη των κλειδιών δύναται να επιφέρει ποινική ευθύνη ακόμη και χωρίς ρητή συγκατάθεση για την οδήγηση του οχήματος.

Αστυνομικός Διευθυντής Λάρνακας ν. Αντώνη Πελεκάνου

(Ποινική Υπόθεση Αρ. 12971/10, 23 Μαρτίου 2011)

Στην υπόθεση αυτή, ο κατηγορούμενος διώχθηκε βάσει του Άρθρου 14Α του Νόμου, όταν το όχημά του οδηγήθηκε από τον γιο του, ο οποίος δεν κατείχε άδεια οδήγησης ούτε ασφάλιση, ενώ το όχημα τελούσε υπό την κατοχή και τον έλεγχο του κατηγορουμένου. Η κατηγορούσα αρχή απέδειξε επιτυχώς και τα δύο νομοθετικά στοιχεία του αδικήματος: ότι ο κατηγορούμενος είχε την κατοχή και τον έλεγχο του οχήματος και ότι αυτό χρησιμοποιήθηκε από μη εξουσιοδοτημένο πρόσωπο. Το βάρος απόδειξης μετατέθηκε στον κατηγορούμενο, ο οποίος απέτυχε να αποδείξει ότι έλαβε όλα τα αναγκαία και εύλογα μέτρα για την αποτροπή της χρήσης. Το Δικαστήριο έκρινε τα μέτρα ανεπαρκή και καταδίκασε τον κατηγορούμενο.

Συμπέρασμα

Το Άρθρο 14Α του Νόμου, σε συνδυασμό με τον περί Αδειών Οδήγησης Νόμο του 2001, θεσπίζει σαφή και αυστηρή υποχρέωση επιμέλειας αναφορικά με τη φύλαξη μηχανοκίνητων οχημάτων και των κλειδιών τους. Η ιδιοκτησία ή η κατοχή συνεπάγεται ευθύνη αποτροπής πρόσβασης από πρόσωπα που δεν είναι νομίμως αδειοδοτημένα και ασφαλισμένα.

Το νομοθετικό αυτό πλαίσιο αντικατοπτρίζει την προτεραιότητα του νομοθέτη στην οδική ασφάλεια και στη συμμόρφωση με τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις, επιβάλλοντας αυξημένο επίπεδο επαγρύπνησης στους ιδιοκτήτες και κατόχους οχημάτων.

Αποποίηση Ευθύνης (Ελληνικά)
Το παρόν άρθρο παρέχεται αποκλειστικά για γενικούς ενημερωτικούς σκοπούς και δεν συνιστά νομική συμβουλή, νομική γνώμη ή πλήρη ανάλυση του δικαίου. Βασίζεται στο ισχύον νομοθετικό πλαίσιο του άρθρου 14Α του περί Μηχανοκινήτων Οχημάτων και Οδικής Κυκλοφορίας Νόμου (Κεφ. 86/1972), σε συνδυασμό με τον περί Άδειας Οδήγησης Νόμο 94(Ι)/2001, καθώς και σε επιλεγμένη νομολογία, όπως αυτά ερμηνεύονται κατά τον χρόνο σύνταξης του παρόντος. Η εφαρμογή του νόμου εξαρτάται από τα ιδιαίτερα πραγματικά περιστατικά κάθε υπόθεσης, περιλαμβανομένων (ενδεικτικά και όχι περιοριστικά) του βαθμού κατοχής ή ελέγχου του οχήματος, του τρόπου φύλαξης των κλειδιών, της προβλεψιμότητας μη εξουσιοδοτημένης χρήσης, της ύπαρξης έγκυρης άδειας οδήγησης και ασφάλισης, καθώς και του αποδεικτικού υλικού ενώπιον του Δικαστηρίου. Διαφορετικά πραγματικά δεδομένα ενδέχεται να οδηγήσουν σε διαφορετικά νομικά αποτελέσματα. Τίποτα από τα αναφερόμενα δεν θα πρέπει να εκληφθεί ως υποκατάστατο εξειδικευμένης νομικής συμβουλής. Οι αναγνώστες δεν θα πρέπει να ενεργούν ή να παραλείπουν να ενεργήσουν βάσει του παρόντος χωρίς προηγουμένως να επικοινωνήσουν μαζί μας για εξειδικευμένη νομική συμβουλή ή εκπροσώπηση.

Contact us at:

info@mvadvocates.com

Let us help you! Call now:

+357 – 24 255595

Working Hours – Mon – Fri

08:30 – 18:00